full screen background image

Zeederberghuis gesloop, ondersoek na permit

319

Polokwane Munisipaliteit het ‘n interne ondersoek gelas na die omstandighede waaronder die historiese Zeederberghuis Vrydag gesloop is en wat die bestaan van ‘n slopingspermit insluit.
Twee historiese blokhuise op die erf op die hoek van Marshall en Voortrekkerstraat in die stad is wel van sloping gered nadat ‘n bewaringsbewuste ingegryp het.
Johan Willemse, voormalige munisipale raadslid en kultuurhistorikus, het verlede Donderdag van die voorgenome sloping van die Zeedenberghuis te hore gekom. Die Zeederberghuis was aan die einde van die 18de eeu die woning van die familie Zeederberg wat die poskoetsdiens tussen Pretoria en die Laeveld via die destydse Pietersburg bedryf het.

Van die historiese Zeederberghuis het net ‘n hoop rommel oorgebly.

Twee blokhuise, ook op die perseel geleë, is gedurende die Anglo Boereoorlog gebruik. Willemse het dadelik by die munisipaliteit en die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (Sahra) in Polokwane aangeklop en alles in die stryd gewerp om die historiese strukture van sloping te red, maar die huis was teen Vrydagmiddag net ‘n hoop rommel wat ywerig deur ‘n slopingskontrakteur weggery is. Daar is nie voortgegaan met die sloping van die twee blokhuise nie.
Willemse het toe skriftelik by Sahra se plaaslike agentskap, die Limpopo Provincial Heritage Resources Authority (Lihra), aansoek gedoen dat die blokhuise na die Pietersburg-Doornkraal Geloftefeesterrein verskuif mag word en ‘n beslissing word afgewag.

Johan Willemse by die historiese blokhuise.

Willemse het die omstandighede waaronder die slopingspermit uitgereik is, bevraagteken en aangedui dat hy oorweeg om stappe te neem indien die nodige vereistes nie nagekom is nie. “Wetgewing bestaan om ons nasionale erfenis te beskerm en te bewaar en niemand is bo die wet verhewe nie. As iemand oortree het, moet die gereg sy gang gaan,” sê Willemse.
Artikel 34(1) van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 25/1999 bepaal dat niemand ‘n struktuur of ‘n deel daarvan wat ouer as 60 jaar is mag verander of sloop sonder ‘n permit wat deur die beherende gesag uitgereik is nie. Ingevolge artikel 51 van dieselfde wet is ‘n oortreding van hierdie bepaling strafbaar met ‘n boete of gevangenisstraf wat nie twee jaar oorskry nie, of albei.

Zeederberghuis net nadat die slo­ping verlede Donderdag in aanvang geneem het.

Kommunikasie en bemarkingsbe­stuurder van die munisipaliteit, Matshidiso Mothapo kon nie bevestig of ‘n slopingspermit vir die huis en die blokhuise uitgereik is nie en wou geen verdere kommentaar in afwagting van die uitslag van die ondersoek lewer nie.
Volgens ‘n persoon wat verlede Donderdag met die sloping van die huis besig was, gaan daar ‘n woonstelgebou op die perseel opgerig word. Pogings om voor druktyd met die ontwikkelaar in verbinding te tree, was vrugteloos en Mothapo wou ook nie besonderhede van die ontwikkelaar beskikbaar stel nie.

Storie, video & foto’s: BARRY VILJOEN
>>barryv.observer@gmail.com